انواع طرح‌های فرش ایران

از میان این طرح‌ها و نقشه‌های پرشمار، برخی شهرت و آوازه بیشتری یافته‌اند و صاحب‌نظران به‌منظور آسان کردن شناخت این طرح‌ها از دسته‌بندی‌های متفاوتی بهره برده‌اند که دسته‌بندی 19گانه زیر از معروفترین آنهاست:

گروه ۱- طرح‌های آثارباستانی و ابنیه اسلامی

این گروه شامل تمام طرح‌هایی است که از نقوش و اشکال تزیینی بناها، عمارات و کاشیکاری‌های آن‌ها گرفته شده است. طراحان فرش در برخی از طرح‌های اصلی نقوش این بناها بنابر سلیقه خود تغییراتی را انجام داده اما ساختار و تشابه اصلی طرح فرش با طرح اصلی بنا کاملاً حفظ شده‌است. معروف‌ترین طرح‌های این گروه عبارتند از: گنبد مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان، مسجد امام اصفهان، تخت جمشید شیراز، طاق بستان و مسجد جامع اصفهان.

گروه ۲- طرح‌های شاه‌عباسی

کاربرد مکرر و متنوع گل معروف شاه عباسی در این طرح‌ها موجب این نامگذاری بوده است. گل‌های شاه عباسی به همراه بندهای ختایی و گاه تلفیقی با اسلیمی‌ها، انواع مختلفی از نقوش فرش را ایجاد می‌کنند. برخی از انواع طرح‌های این گروه عبارتند از: شاه عباسی لچک ترنج، شاه عباسی افشان، شاه عباسی درختی، شاه عباسی شیخ صفی، شاه عباسی جانوری و شاه عباسی هفت رنگ.